Een tijdzone is een compromis. De zon bereikt zijn hoogste punt op elke plek op aarde op een ander moment, en geen enkele klok zou dat ooit kunnen volgen, dus sprak de wereld af om af te ronden.
De meeste steden ronden een paar minuten af en niemand merkt het. Sommige steden ronden meer dan een uur af – en als je het eenmaal weet, kun je het op straat zien.
Madrid is het bekendste geval. Spanje voerde in 1901 Greenwich Mean Time in, en dat is precies wat de geografie vraagt: het vasteland van Spanje ligt op één lijn met Groot-Brittannië, Portugal en Marokko. Toen, op 16 maart 1940, gingen de klokken een uur vooruit om gelijk te lopen met nazi-Duitsland, en werden ze nooit meer teruggezet. Madrid loopt nu in de winter ongeveer 75 minuten voor op de eigen zon, en in de zomer ongeveer twee uur. Spanjaarden lunchen om 14.00 uur en dineren om 21.00 uur – maar in de tijdzone die de geografie Spanje zou geven, is dat 13.00 uur en 20.00 uur, precies wanneer de rest van Europa eet.
Kuala Lumpur en Singapore liggen vlak achter, op ongeveer 73 en 65 minuten, en ze kwamen er samen terecht. Op 31 december 1981 om 23.30 uur schoof Maleisië het schiereiland Maleisië een half uur vooruit om het tijdsverschil met Sabah en Sarawak te dichten. Singapore voerde op hetzelfde moment dezelfde wijziging door. Singapore ligt bijna precies op de evenaar, waar de zonsopgang om zes uur en de zonsondergang om zes uur zou moeten zijn, voor altijd – in plaats daarvan komt de zon rond zeven uur op en gaat ze rond zeven uur onder.
Istanbul zit op 64 minuten en kwam daar via een andere route: Turkije heeft de zomertijd in 2016 afgeschaft en het land permanent ingesteld op UTC+3, een zone bedoeld voor de 45e meridiaan. Eind december komt de zon in Istanbul pas rond half negen op.
Buenos Aires ligt op 54 minuten, en het effect is beroemd zonder dat het begrepen wordt. Argentinië gebruikt UTC−3; geografisch gezien hoort het bij UTC−4. Het avondlicht blijft absurd laat aan, het diner begint om tien uur, de restaurants lopen om elf uur vol. Buenos Aires is qua temperament geen late stad. Rekenkundig gezien is het een late stad.
Lagos ligt op 46 minuten, Bakoe op 40 minuten, Seoel en Karachi elk op 32 minuten, Hongkong op 23 minuten, Toronto op 18 minuten.
Wat hen met elkaar verbindt, is dat geen enkele van deze verschuivingen door een astronoom is bedacht. Die van Madrid kwam voort uit een diplomatiek gebaar. Die van Singapore kwam voort uit een beslissing die in een ander land was genomen. Die van Seoel is het residu van vier wijzigingen van de standaardtijd in een halve eeuw, en geen daarvan had iets met de hemel te maken.
Teheran is de uitzondering die de regel bevestigt. Iran weigerde af te ronden: het gebruikt UTC+3:30, een van de weinige halfuurzones ter wereld, zo gekozen dat de nationale meridiaan vrijwel precies op een rond tijdverschil uitkomt. De klok van Teheran wijkt maar een paar minuten af van de eigen zonnemiddag – en brengt de planningssoftware van alle anderen permanent in de war.