Een tijdzonekaart ziet eruit als een kaart van de aarde. Dat is het niet. Het is een kaart van wie beslist.
De lijnen buigen zich om grenzen heen, springen over territoria en maken zo nu en dan een lus terug – niet vanwege iets wat de zon doet, maar omdat een rechtsgebied daar eindigt en een ander begint.
Dit zijn de plaatsen waar dat het meest zichtbaar is.
PHOENIX — zeven keer de klok verzetten tijdens één autorit.
Arizona kent geen zomertijd. Het probeerde het in 1967 en de wetgever verwierp het in 1968, op grond van de redenering dat een extra uur avondzon in een woestijn een extra uur airconditioning betekent. Onderzoek elders heeft sindsdien uitgewezen dat de zomertijd het elektriciteitsverbruik van huishoudens met 1 tot 4% kan verhogen.
Maar de Navajo Nation, in het noordoosten, doet er wel aan mee – haar grondgebied strekt zich uit tot Utah en New Mexico, die dat ook doen. Het Hopi-reservaat, volledig omringd door de Navajo Nation, doet dat niet. Er is ook een kleiner stukje Navajo Nation binnen de Hopi Nation, en een apart Hopi-gebied naast het hoofdgebied.
Rijd tijdens de zomermaanden de juiste route over die hoek en je moet je klok zeven keer verzetten. Geen enkele keer omdat je een meridiaan passeert.
→ Phoenix
ÜRÜMQI EN LHASA — het westelijke uiteinde van één nationale klok.
China schafte in 1949 zijn vijf tijdzones af en zette alles op Pekingtijd. Lhasa, op 91° oost, zit ongeveer twee uur naast zijn eigen zonnemiddag. Ürümqi, op 88° oost, is ongeveer hetzelfde, en in het uiterste westen kan de officiële midwinterzonsopgang rond tien uur 's ochtends vallen.
Xinjiang hanteert dus een tweede, onofficiële klok die twee uur achterloopt op Peking. Die heeft geen juridische status. De internationale tijdzonedatabase bevat er toch een vermelding voor: Asia/Urumqi.
BROKEN HILL — een stad op de tijd van de verkeerde staat.
Broken Hill is een mijnstadje in het uiterste westen van New South Wales. Het stemt bij de verkiezingen in New South Wales. Het houdt de Zuid-Australische tijd aan – een half uur achter op de rest van zijn eigen staat – omdat de weg- en spoorverbindingen in westelijke richting naar Adelaide lopen in plaats van in oostelijke richting naar Sydney.
Ongeveer 17.500 mensen, in een staat van acht miljoen, met hun eigen officieel erkende klok.
→ Adelaide
GUANTÁNAMO — een basis die de klok van Florida volgt, niet die van Cuba.
Cuba heeft sinds 1928 meermaals de zomertijd ingevoerd, op eigen data. De marinebasis Guantánamo Bay heeft daarentegen altijd zijn hoofdkwartier in Florida gevolgd. Sinds 2013 verzetten beide de klok in dezelfde nachten — Cuba om middernacht, de basis om 2 uur 's nachts.
→ Havana
BEIROET — twee tijdzones in een land van hooguit 88 kilometer breed.
Op 23 maart 2023 stelde de interim-premier de klokverandering van Libanon uit tot na de ramadan. De Maronitische Kerk zei dat zij niet was geraadpleegd en dat zij de klok toch vooruit zou zetten. Christelijke scholen en verschillende grote televisiezenders volgden. Islamitische instellingen bleven grotendeels op de wintertijd staan.
Ongeveer vier dagen lang liep Libanon op twee klokken tegelijk. Zoekmachines gaven verschillende antwoorden op de vraag hoe laat het was. De nationale luchtvaartmaatschappij hield de klok op de wintertijd, maar zette elk vertrek een uur vooruit om in lijn te blijven met de internationale dienstregelingen. Het kabinet heeft het besluit op 27 maart teruggedraaid.
→ Beiroet
JERUZALEM — dezelfde zone, verschillende data.
Israël en de Palestijnse gebieden gebruiken beide UTC+2 in de winter en UTC+3 in de zomer. De data zijn vaak verschillend. In 2021 beëindigden de gebieden de zomertijd twee dagen vóór Israël. In 2023 begonnen de gebieden met zomertijd op 29 april, vijf weken na Israël. En in 2011 hadden de Westelijke Jordaanoever en Gaza zelfs onderling verschillende tijden.
Dus: de zon kruist een meridiaan. Al het andere op de kaart is een beslissing.