Miðnætti er ekki augljóst svar. Það er val, og mestalla mannkynssöguna var það ekki vinsælasti kosturinn.
Dagurinn þarf að hefjast einhvers staðar og í raun koma aðeins þrír tímar til greina: þegar sólin kemur upp, þegar hún sest, eða á einhverjum handahófskenndum tímapunkti í myrkrinu þegar enginn fylgist með. Allir þrír hafa verið opinber viðmið heilla þjóða og tveir þeirra eru það enn.
KAÍRÓ — þar sem tuttugu og fjögurra stunda sólarhringurinn var fundinn upp.
Egypskir stjörnufræðingar skiptu himninum í 36 stjörnuhópa sem kallast dekanar og notuðu þá sem næturklukku. Tólf þeirra sáust á einni nóttu, svo nóttin fékk tólf stundir – og dagurinn tólf á móti.
Þaðan kemur 24 stunda sólarhringurinn og hann hefur aldrei verið endurskoðaður. Sama kerfi gat af sér 365 daga borgaralegt tímatal án nokkurs hlaupdags; þegar Ptólemajos III lagði til árið 238 f.Kr. að bæta einum við festist umbótin aldrei í sessi. Tímatalið rak síðan aftur á bak gegnum árstíðirnar í um 1.460 ár áður en það féll aftur saman við árris Síríusar.
→ Kaíró
ISTANBÚL — þar sem dagurinn hófst við sólsetur, allt til 1926.
Samkvæmt ósmanska alaturka-kerfinu var klukkan tólf á því augnabliki sem sólin settist. Það þýðir að augnablikið færðist til á hverjum einasta degi og leiðrétta þurfti hverja klukku í landinu á nokkurra daga fresti, allt árið, endalaust.
Það verk var ekki hægt að miðstýra. Til þess þurfti muvakkithane – tímavörsluherbergi við moskur – þar sem sérfræðingar reiknuðu og stilltu án afláts svo borginni bæri nokkurn veginn saman við sjálfa sig.
Lög nr. 697, samþykkt í Ankara 26. desember 1925, afnámu kerfið frá 1. janúar 1926. Tímavörsluherbergjunum var ekki formlega lokað fyrr en 1952.
NAÍRÓBÍ — þar sem dagurinn hefst enn við sólarupprás.
Svahílí-tími telur frá dögun. Klukkan sjö að morgni samkvæmt alþjóðlegri tímatalningu er saa moja – fyrsta stund. Munurinn er nákvæmlega sex klukkustundir og dagur og nótt eru tvær aðskildar tólf stunda lotur.
Hann er notaður daglega í Kenía, Tansaníu og Úganda. Fjöltyngdir Austur-Afríkubúar skipta um kerfi eftir því hvaða tungumál þeir tala.
Þetta gengur upp vegna þess að Naíróbí liggur á 1,3° suðlægrar breiddar, þar sem sólarupprás færist varla allt árið.
→ Naíróbí
ADDIS ABABA — sama meginregla, og annað ár.
Í Eþíópíu hefst dagurinn líka í dögun: klukkan sex að morgni samkvæmt alþjóðlegum tíma er klukkan tólf í Eþíópíu. Samhliða því er notað tímatal með þrettán mánuðum – tólf þrjátíu daga mánuðum og stuttum þrettánda mánuði sem heitir Pagumē – sem er nú sjö til átta árum á eftir því gregoríska.
Uppbygging þessa tímatals er fornegypska borgaralega tímatalið, sem barst þangað með koptísku kirkjunni. Kerfið sem Egyptar smíðuðu fyrir fimm þúsund árum er enn í notkun hér.
PRAG — klukkan sem neitar að velja.
Orloj-stjörnuklukkan hefur gengið á vegg gamla ráðhússins í Prag síðan 1410. Hún sýnir samtímis:
- fornbæheimskan tíma, þar sem dagurinn hefst við sólsetur – sama meginregla og í Istanbúl á tímum Ósmana
- babýlonskan tíma, þar sem dagurinn hefst við sólarupprás og birtutímanum er skipt í tólf stundir óháð lengd hans – dagurinn hefst við sólarupprás eins og í Naíróbí og Addis Ababa, þótt stundirnar þar séu jafnlangar
- mið-evróputíma – jafnlangar stundir, taldar frá miðnætti
- stjörnutíma – mældan eftir stjörnunum en ekki sólinni
Ein klukkuskífa. Fjögur svör við spurningunni um hvenær dagurinn hefst. Öll í gangi samtímis. Öll rétt.
Alls staðar annars staðar í þessari greinaröð deildi borg um þessi kerfi og valdi eitt. Prag smíðaði vél sem sýnir þau öll og lét þeim sem horfir eftir að ákveða.
→ Prag