Βερολίνο

Το γνωρίζατε;

Το Βερολίνο μετακίνησε το ρολόι και μέσα σε έξι εβδομάδες το αντέγραψε ο μισός κόσμος

Η Γερμανία μαγειρεύει κάπου μεταξύ 550 και 600 τόνων κρέατος döner κάθε μέρα.**

Ο κλάδος κερδίζει περίπου 2,5 έως 3,5 δισεκατομμύρια € ετησίως και απασχολεί περίπου 60.000 άτομα. Υπάρχουν περίπου 16.000 καταστήματα döner στη Γερμανία, από τα οποία μόνο το Βερολίνο έχει κάπου μεταξύ 1.000 και 1.500 — περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη πόλη, κάτι που ενδείκνυται, επειδή το πράγμα εφευρέθηκε εδώ.

Όχι το κρέας. Η κάθετη σούβλα είναι οθωμανική? Η τεχνική χρονολογείται από τον δέκατο ένατο αιώνα, όταν ένας μάγειρας στην Κασταμονή φέρεται να έστρεψε την παραδοσιακή οριζόντια σούβλα όρθια. Αυτό που εφευρέθηκε στο Βερολίνο ήταν να το βάλεις στο ψωμί και να το δώσεις σε κάποιον βιαστικό.

Ο συνήθης λογαριασμός πιστώνει Kadir Nurman, γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη γύρω στο 1933, ο οποίος μετακόμισε στη Στουτγάρδη το 1960 ως Gastarbeiter και στο Δυτικό Βερολίνο το 1966. Παρατήρησε ότι οι Γερμανοί εργάτες δεν είχαν σχεδόν καθόλου χρόνο να καθίσουν και να φάνε. Το 1972 έστησε έναν πάγκο απέναντι από τον ζωολογικό κήπο Bahnhof που πουλούσε κρέας κεμπάπ σε ψωμί με κρεμμύδι και λίγο μαρούλι — χωρίς σάλτσα.

Ποτέ δεν το κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Επίσης δεν το διεκδίκησε ποτέ. Ερωτηθείς για το ότι ήταν ο εφευρέτης, είπε στα γερμανικά ότι ίσως το είχε κάνει και κάποιος άλλος, σε κάποια κρυφή γωνιά, αλλά κανείς δεν το πρόσεξε — το κεμπάπ έγινε γνωστό μέσω αυτού. Άλλοι το ισχυρίζονται: Ο Mehmet Aygün λέει το 1971, στην Oranienstraße. Ο Nevzat Salim λέει το 1969, στο Reutlingen. Η Ένωση Τούρκων Κατασκευαστών Döner στην Ευρώπη απένειμε στον Nurman ένα βραβείο δια βίου επίτευγμα το 2011. Πέθανε στο Βερολίνο το 2013.

Σήμερα το döner πωλείται στο Βιετνάμ ως τυπικό γερμανικό φαγητό για φοιτητές.

Το ρολόι: Το Βερολίνο έχει προηγούμενη μορφή για αυτό.

Στις 30 Απριλίου 1916, για να εξοικονομήσουν άνθρακα σε καιρό πολέμου, η Γερμανία και η Αυστρία έγιναν οι πρώτες χώρες στον κόσμο που έβαλαν τα ρολόγια τους μπροστά για το καλοκαίρι. Μέσα σε περίπου έξι εβδομάδες, μια ντουζίνα χώρες είχαν αντιγράψει την παραγγελία — συμπεριλαμβανομένων πολλών που βρίσκονταν σε πόλεμο με τη Γερμανία εκείνη την εποχή.

Η ίδια η ιδέα δεν ήταν γερμανική. Είχε προταθεί στο Ουέλινγκτον το 1895 από έναν εντομολόγο που γελούσε, και στο Λονδίνο το 1907 από έναν οικοδόμο που πέθανε πριν υιοθετηθεί. Η Γερμανία απλώς το εφάρμοσε, και ο κόσμος το πήρε και σταμάτησε να ρωτά από πού προέρχεται.

Μια πόλη που έχει τώρα δύο φορές παράγει κάτι που υιοθέτησε όλος ο κόσμος και δύο φορές δεν κατάφερε να κρατήσει το όνομά της πάνω της.

Στις 6 Απριλίου 1916 το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Συμβούλιο εξέδωσε διάταγμα. Στις έντεκα το βράδυ στις 30 Απριλίου 1916, τα ρολόγια σε όλη τη Γερμανική Αυτοκρατορία πήγαν μπροστά κατά μία ώρα και παρέμειναν μπροστά μέχρι τον Οκτώβριο.

Το σκεπτικό ήταν κάρβουνο. Η Ευρώπη βρισκόταν σε πόλεμο και μια επιπλέον ώρα βραδινής ημέρας σήμαινε μια ώρα λιγότερο τεχνητό φωτισμό, που σήμαινε λιγότερο καύση άνθρακα στα σπίτια και περισσότερο διαθέσιμο για την πολεμική προσπάθεια. Αυτή ήταν η πρώτη παγκόσμια θερινή ώρα σε εθνικό επίπεδο.

Αυτό που συνέβη στη συνέχεια είναι το μέρος που αξίζει να καθίσετε.

Ακολούθησε αμέσως η Αυστροουγγαρία. Η Βρετανία το υιοθέτησε τρεις εβδομάδες αργότερα, στις 21 Μαΐου 1916. Ακολούθησε η Γαλλία στις 14 Ιουνίου. Στη συνέχεια το Βέλγιο, η Δανία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Πορτογαλία, η Σουηδία, η Τουρκία, η Τασμανία, η Νέα Σκωτία και η Μανιτόμπα.

Μέσα σε περίπου έξι εβδομάδες, δώδεκα χώρες - συμπεριλαμβανομένων πολλών που βρίσκονταν ενεργά σε πόλεμο με τη Γερμανία και αρκετές που προσπαθούσαν πολύ σκληρά να μείνουν εκτός αυτού - είχαν αντιγράψει μια γερμανική διοικητική εντολή σχετικά με την ώρα.

Η πικρή λεπτομέρεια ανήκει στη Βρετανία. Ένας οικοδόμος ονόματι William Willett είχε κάνει εκστρατεία για αυτό ακριβώς από το 1907, όταν δημοσίευσε ένα φυλλάδιο με τίτλο The Waste of Daylight. Το Κοινοβούλιο τον αρνήθηκε για εννέα χρόνια. Πέθανε το 1915. Το επόμενο έτος η Βρετανία υιοθέτησε την ιδέα του — τρεις εβδομάδες αφότου ο εχθρός το έκανε πρώτος.

Το ρολόι: κάθε αλλαγή του ρολογιού στη Γη κατέρχεται από αυτή τη σειρά άνθρακα του 1916. Περίπου το ένα τρίτο των χωρών του κόσμου εξακολουθούν να το κάνουν δύο φορές το χρόνο, μετακινώντας τα προγράμματα εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων κατά μία ώρα, δύο φορές, κάθε χρόνο, για πάντα.

Η ίδια η Γερμανία το απέρριψε το 1919. Οι Ηνωμένες Πολιτείες το υιοθέτησαν το 1918 και το κατάργησαν το 1919, κυρίως επειδή οι αγρότες το μισούσαν - οι αγελάδες τους ήταν σε ηλιακή ώρα και δεν είχαν ζητηθεί η γνώμη τους.

Και το επιχείρημα δεν διευθετήθηκε ποτέ. Η Türkiye σταμάτησε να αλλάζει τα ρολόγια της το 2016. Βραζιλία το 2019. Μεξικό το 2022. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ψήφισε για την κατάργηση της πρακτικής και στη συνέχεια απέτυχε, για χρόνια, να συμφωνήσει με τι να την αντικαταστήσει — έτσι το Βερολίνο, που ξεκίνησε όλα αυτά, εξακολουθεί να βάζει τα ρολόγια του κάθε Μάρτιο.

Ετήσια ηλιοφάνεια