Beijing

Wist je dat?

China heeft vijf tijdzones samengevoegd tot één tijdzone en heeft nooit meer achterom gekeken

Om in Beijing een benzineauto te kopen, moet je eerst een loterij winnen.

De stad heeft in 2011 een kentekenquotum ingevoerd om de groei van het aantal voertuigen en de smog te vertragen. Borden worden toegewezen door middel van openbare trekking, en sindsdien zijn de kansen gestaag ingestort. In januari 2011 had een aanvrager grofweg een kans van 9,4%. In december 2012 was dit 1,4%. In 2018 was dit 0,2%.

In één ronde in juni 2018 streden meer dan 2,8 miljoen mensen om 6.333 borden – een notering van 1 op 2.031. Het quotum voor conventionele auto's is verlaagd van 90.000 voor 2017 naar minder dan 40.000. Toegestane jaarlijkse registraties daalden van 240.000 naar 100.000.

De gemiddelde tijd in de wachtrij is 26 maanden. De wachtlijst voor elektrische voertuigen bedraagt ruim 400.000 mensen, terwijl degenen achteraan te horen krijgen dat ze tot acht jaar kunnen wachten.

Hieromheen groeide een hele secundaire economie. Er kwamen bureaus op om kopers in contact te brengen met bestaande kentekenhouders – naar verluidt rond $15.650 voor een elektrische kentekenplaat en $22.700 voor een benzineplaat. Sommige mensen registreren auto's op naam van hun echtgenoot, en huwelijken die specifiek voor dit doel zijn aangegaan zijn gerapporteerd voor ongeveer $2.845 per jaar, of $9.816 voor vijf jaar.** Anderen kopen kentekenplaten van buiten Peking voor ongeveer $250, huren ze bij dealers, of kopen tweedehands auto's waar er één aan vast zit.

Er ligt een werkelijk vreemde bevinding verborgen in de academische literatuur. Omdat de gemiddelde wachttijd meer dan twee jaar bedraagt, ontwikkelen mensen tijdens het wachten een niet-rijgedrag. Uit één onderzoek is gebleken dat na de standaardwachttijd van 26 maanden de kans dat een winnaar daadwerkelijk overstapt op autorijden met 16% daalt, waardoor het jaarlijkse aantal autokilometers in de stad met 8,48 miljoen kilometer afneemt.

De loterij werkt deels doordat het zo lang duurt dat mensen de prijs niet meer willen.

De klok: Peking rantsoeneert twee dingen centraal, en beide produceren hetzelfde antwoord.

In 1949 schafte China zijn vijf bestaande tijdzones af en plaatste het hele land – zo'n 5.000 kilometer breed – op één enkele klok, Beijing Time. In Kashgar, aan de westkant, komt de midwinterzon officieel pas rond tien uur 's ochtends op.

Xinjiang loopt dus stilletjes een tweede, onofficiële klok twee uur achter op Peking. Het heeft geen juridische status. Iedereen gebruikt het toch, en de internationale tijdzonedatabase bevat er een vermelding voor.

Een kentekenloterij creëert een markt voor schijnhuwelijken. Eén enkele nationale tijdzone produceert een tweede nationale tijd. In beide gevallen houdt het officiële systeem stand, en groeit er een parallel systeem naast.

China is ongeveer 5.000 kilometer breed en loopt van ongeveer 73° oost tot 135° oost. Dat is breed genoeg voor vijf tijdzones, en dertig jaar lang was dat precies zo.

Vanaf 1918 exploiteerde de Republiek China vijf officiële zones, ingesteld voor spoorweg- en telegraafcoördinatie:

• Kunlun — UTC+5:30
• Sinkiang–Tibet — UTC+6
• Kansu–Shensi — UTC+7
• Chungyuan — UTC+8
• Kungshan — UTC+8:30

Drie uur van het ene eind van het land naar het andere.

In 1949 schafte de nieuw opgerichte Volksrepubliek alle vijf af en plaatste het hele land op één enkele klok: Beijing Time, UTC+8. Een richtlijn van de Staatsraad van mei 1980 bevestigde dit opnieuw. China hanteert sindsdien één tijdzone: geen regionale variatie en geen zomertijd, afgezien van een kort experiment tussen 1986 en 1991.

Voor schaal: de aangrenzende Verenigde Staten zijn ongeveer even breed en gebruiken vier zones. Rusland gebruikt er elf. China gebruikt er één.

De klok: het effect is het meest zichtbaar aan de westkant.

In Kashgar, in Xinjiang, komt de zon midden in de winter pas rond 10 uur 's ochtends volgens de officiële klok op, en gaat hij rond half acht 's avonds onder. Mensen worden in het donker wakker, ontbijten in het donker en beginnen de werkdag vóór zonsopgang, omdat de klok aan de muur aangeeft dat het tijd is.

In de praktijk wordt in Xinjiang op grote schaal een tweede, niet-officiële tijd gebruikt: Xinjiang-tijd of Ürümqi-tijd, twee uur achter Peking op UTC+6, die veel beter overeenkomt met de lokale zon. Het heeft geen officiële status. Het is gewoon waar een groot deel van het dagelijks leven op draait.

Het praktische resultaat is dat mensen daar routinematig moeten vaststellen op welke klok een vergadertijd betrekking heeft. Langdurig ingezetenen beschrijven een standaardgewoonte: een half uur voor een afspraak sms'en om beleefd te vragen of jullie allebei aan hetzelfde uur denken.

En de software van de wereld kent beide. De internationale tijdzonedatabase bevat 'Azië/Shanghai' voor de officiële nationale tijd - en ook 'Azië/Urumqi' op UTC+6, zodat systemen een tijd kunnen weergeven die geen enkele regering ooit formeel heeft erkend.

Jaarlijks daglicht