Biliyor Muydunuz?
2038'de Ödenip Bitecek Bir Yol
1. Tahmin 2,5 milyar dolardı. Nihai rakam 24,3 milyar oldu.
Boston'un Central Artery/Tunnel Projesi — Big Dig — Kongre tarafından kabaca 2,5-2,8 milyar dolara ve 1998'de bitirilmek üzere onaylandı.
İnşaat aslında 14,5 milyar dolara mal oldu ve Aralık 2007'de bitti. Temmuz 2012'de eyalet yetkilileri, borçlanma faizini ve yasal olarak yükümlü toplu taşıma taahhütlerini de dâhil ederek tam rakamı ilk kez kamuya açıkladı: 24,3 milyar dolar.
Bu, orijinal tahminin kabaca on katı.
2. Son tahvil 2038'de ödenecek.
Proje 1982'de tasarlandı. Borç 2038'e kadar sürüyor — inşası yirmi beş yıl alan bir yol için elli altı yıllık bir mali süre. 2012 itibarıyla eyalet hâlâ anapara ve faizde 9,3 milyar dolar borçluydu; yıllık borç servisi 550 milyon dolar civarında.
Big Dig'in açıldığı yıl doğan biri, borç kapandığında otuzunu geçmiş olacak.
3. Fiziksel rakamlar mali olanlardan küçük.
7,8 mil otoyol. Kazılan 16 milyon yarda küp toprak. Bir fit kalınlıkta serilen yaklaşık 2.350 akre (kabaca 950 hektar) beton. Yeri değiştirilen 29 mil yeraltı altyapı hattı. Bir kavşağın üzerindeki dokuz aktif demiryolu hattını rahatsız etmemek için bir tünel bölümü yan tarafta inşa edilip sonra yerine itildi — tünel itme (tunnel jacking) yöntemi.
Federal bir denetim bir noktada projeyi iflas etmiş olarak nitelendirdi ve federal karayolu programının tarihindeki en bariz dürüstlük ihlallerinden biri diye tanımladı.
4. Üstelik işe de yaradı.
Şehri ikiye bölen yükseltilmiş otoyol kaldırıldı. Durduğu yere 45 park ve meydan yapıldı; aralarında 17 akrelik (yaklaşık 7 hektar) Rose Fitzgerald Kennedy Greenway de var. Merkezdeki tıkanıklık belirgin biçimde azaldı, ama giriş yollarında arttı.
Saate gelince: Boston yaklaşık 71° batıda — Doğu Saati'nin dayandığı 75. meridyenin neredeyse dört derece doğusunda.
Bu da şehri kendi güneş öğlesinin kabaca on altı dakika gerisine koyuyor. Güneş Boston'un üzerinde öğlene saatten önce varıyor, yılın her günü.
Yani: bir yolu yer altına almak için 24 milyar dolar ve elli altı yıllık borçlanma harcamış bir şehir; hem de bütün bu süre boyunca on altı dakika geç kalan bir saat diliminde.
Kaynaklar
- Boston Globe / Boston.com, Temmuz 2012 (eyalet yetkililerinin ilk kez açıkladığı tam rakam: anapara, faiz ve toplu taşıma taahhütleriyle ~24 milyar dolar; inşaatın 14,5 milyar dolar tutması; 7 milyar dolar federal yardım; son tahvilin 2038'de ödenmesi)
- CBS Boston / AP (24,3 milyar dolar; 2012'de kalan 9,3 milyar dolar borç; yıllık ~550 milyon dolar borç servisi)
- Project Management Institute (orijinal tahmin 2,56 milyar dolar; nihai inşaat maliyeti 14,78 milyar; 1982-2007 arası 25 yıllık süreç)
- Taxpayers for Common Sense (Kongre onayında 2,5 milyar dolar ve 1998 hedefi; federal denetimin "iflas etmiş" değerlendirmesi)
- Interesting Engineering (29 mil altyapı hattının taşınması)
- MotorBiscuit (7,8 mil otoyol; 16 milyon yarda küp kazı; ~2.350 akre beton)
- Britannica (Aralık 1991'de Ted Williams Tüneli inşaatının başlaması; tünel itme yöntemi; 17 akrelik Rose Kennedy Greenway)
- Boylam hesabı: Boston 71,06°B, Doğu Saati meridyeni 75°B → ~16 dakika **geride**