Biliyor Muydunuz?
Yolculara Yılda 16 Gün Geri Veren Bir Teleferik Sistemi
1. La Paz'da her gün yaklaşık 200.000 kişi teleferikle işe gidiyor.
Mi Teleférico, dünyanın en uzun ve en yüksek kentsel teleferik ağı: on renk kodlu hat, 26 istasyon ve şehrin üzerine gerilmiş kabaca 33 kilometre hat. Avusturyalı Doppelmayr firması tarafından inşa edildi; ilk üç hat 2014'te açıldı.
Bolivya, teleferiği turistik bir cazibe olarak değil, toplu taşıma sisteminin omurgası olarak kullanan dünyadaki ilk ülke.
2. 1.506 kabin var ve istasyonlardan her 12 saniyede bir kalkıyorlar.
On iki dakikada bir değil. On iki saniyede bir. Sistem sabah 6'dan gece 11'e kadar çalışıyor ve El Alto ile La Paz arasında saatte kabaca 3.000 kişi taşıyor. Tek hat bileti 3 boliviano, yaklaşık kırk ABD senti — yerini aldığı minibüslerden %40 kadar ucuz.
3. 500 metrelik bir dikey fark yüzünden var.
La Paz yaklaşık 3.640 metrede yer alıyor; hemen üzerindeki platoda bulunan El Alto ise kabaca 4.100 metrede ve nüfusunun çoğunluğu Aymara olan bir milyon kişiye ev sahipliği yapıyor. İkisi karayoluyla yalnızca on bir kilometre kadar uzakta, ama güzergâh dik, dolambaçlı ve kalıcı olarak tıkalı. Yolculuk eskiden tek yönde bir saat ya da daha fazla sürüyordu.
Teleferikle on ya da on bir dakika.
4. Bu da kişi başına yılda on altı gün ediyor.
Bu rakam, El Alto'yu La Paz'a bağlayan ve tek başlarına ağdaki bütün yolculukların %75'inden fazlasını oluşturan Kırmızı ve Sarı hatların düzenli kullanıcıları için hesaplandı. Sistemin ayrıca şehrin günlük yakıt tüketimini yaklaşık 7.000 galon azalttığı belirtiliyor.
Yolcuyla ya da kilometreyle değil, geri verilen ömür günleriyle ölçülen bir toplu taşıma projesi.
Saate gelince: La Paz dünyanın en yüksek idari başkenti ve La Paz–El Alto birlikte, büyük kısmı 3.600 metrenin üzerinde kalan dünyanın en yüksek metropol alanını oluşturuyor.
Şehir yaklaşık 68° batıda, 60. meridyen için kurulmuş UTC−4'ü kullanıyor — bu da La Paz'ı kendi güneş öğlesinin kabaca 32 dakika önüne koyuyor.
Yani: bir trafik sorununu içinden geçerek değil üzerinden geçerek çözen ve sonucu dakikayla değil günle ölçen bir şehir.
Kaynaklar
- Wikipedia, *Mi Teleférico* (Ekim 2019 itibarıyla 26 istasyon, on hat ve renkleri; 2014'te ilk üç hattın açılışı)
- The World / PRX (günde 200.000 yolcu; 10 hat, 26 istasyon; dünyanın en uzun ve en yüksek teleferik sistemi; yolculuk süresinin 1,5 saatten 11 dakikaya inmesi)
- SA Expeditions (**1.506 kabinin 12 saniye aralıklarla kalkması**; Kırmızı ve Sarı hatların yolculukların %75'inden fazlasını taşıması; **kullanıcı başına yılda ortalama 16 gün tasarruf**; günlük 7.000 galon yakıt azalması; 3 boliviano bilet ve minibüslere göre %40 ucuzluk; Doppelmayr)
- Trans-Americas Journey (32,7 km ağ uzunluğu; hatların 828 metre yükselip alçalması)
- Inclusive Infrastructure / Global Infrastructure Hub (La Paz 3.650 m, El Alto 4.000 m üzeri; El Alto'nun ~1 milyon nüfusu ve Aymara çoğunluğu; Bolivya'nın teleferiği omurga olarak kullanan ilk ülke olması)
- La Paz Life (saatte ~3.000 kişi)
- Boylam hesabı: La Paz 68,1°B, UTC−4 meridyeni 60°B → ~32 dakika