દિલ્હી

શું તમે જાણો છો?

ભારત એક જ ઘડિયાળ પર ખંડ ચલાવે છે, અને એવરીબડી જાણે છે કે તે ફિટ નથી

દિલ્હી મેટ્રો ટ્રેનો દરરોજ લગભગ 140,000 કિલોમીટરનું અંતર કાપે છે.

પૃથ્વી લગભગ 40,000 કિમી આસપાસ છે. તેથી નેટવર્ક 374 કિલોમીટરની લાઇન અને 271 સ્ટેશનો પર 343 ટ્રેનો અને 2,368 કોચનો ઉપયોગ કરીને, 4,508 ટ્રેન ટ્રિપ્સ પર, દરરોજ વિશ્વભરમાં સાડા ત્રણ વખત જેટલું જ ડ્રાઇવ કરે છે.

2025 માં તેણે 2.36 બિલિયન પેસેન્જર મુસાફરી કરી — એક દિવસમાં સરેરાશ 6.46 મિલિયન લોકો. તેનો સિંગલ-ડે રેકોર્ડ, 8 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ સેટ કરવામાં આવ્યો, તે 8,187,674 મુસાફરો હતો. ટ્રેનો બે-મિનિટના આગળના માર્ગે દોડે છે, તેની કેટલીક લાઇન ડ્રાઇવર વિનાની છે, અને DMRC 9% 9% પંનચ્યુઅલી વિશે અહેવાલ આપે છે.

2002 પહેલા આમાંથી કોઈ અસ્તિત્વમાં ન હતું. પ્રથમ વિભાગ તે વર્ષે 24 ડિસેમ્બર ના રોજ ખોલવામાં આવ્યો હતો.

દિલ્હીનો બીજો નંબર ઓછો ખુશામતખોર છે અને સમજાવે છે કે મેટ્રો શા માટે જરૂરી હતી. શહેરમાં લગભગ 11.4 મિલિયન નોંધાયેલા મોટર વાહનો છે — જેમાંથી લગભગ બે-તૃતીયાંશ ટુ-વ્હીલર છે — જે ગ્રેટર મુંબઈ, ચેન્નાઈ અને કોલકાતાના સંયુક્ત કરતાં વધુ છે.

ઘડિયાળ: 99.9% સમયની પાબંદી પર બે-મિનિટનો આગળનો માર્ગ એ એક એવી સિસ્ટમ છે જે દરેક વ્યક્તિ સંમત થાય છે કે તે કેટલો સમય છે તેના પર સંપૂર્ણપણે આધાર રાખે છે. જે દિલ્હીને એક ચલાવવા માટે રસપ્રદ સ્થળ બનાવે છે.

ભારતીય માનક સમય UTC+5:30 છે, અને તે 82°30′ પૂર્વમાં રેખાંશની એક રેખાથી ગણવામાં આવે છે - એક મેરિડીયન જે ઉત્તર પ્રદેશના મિર્ઝાપુર ખાતેના ઘડિયાળ ટાવરમાંથી પસાર થાય છે. બોમ્બે, કલકત્તા અને મદ્રાસ સમયના સંસ્થાનવાદી પેચવર્કને બદલીને, આઝાદીના બે અઠવાડિયા પછી, 1 સપ્ટેમ્બર 1947 ના રોજ તે દેશનો સત્તાવાર સમય બન્યો.

એક ઘડિયાળ, દરેક વ્યક્તિ માટે, રાષ્ટ્રીય એકતાની બાબત તરીકે.

મુશ્કેલી એ નકશો છે. ભારત પશ્ચિમથી પૂર્વમાં આશરે 2,900 કિલોમીટર ફેલાયેલું છે. સરેરાશ સૌર સમયના આધારે તેમાં ત્રણ સમય ઝોન હશે. ખંડીય યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, જે વિશાળ છે, તેમાં ચાર છે.

પરિણામ એ છે કે સૂર્ય ગુજરાતના દૂર પશ્ચિમમાં ઉગવાના લગભગ બે કલાક પહેલા, સૌથી પૂર્વીય ગામ ડોંગમાં આવે છે. આસામમાં નવેમ્બર અને ડિસેમ્બરમાં, સૂર્યાસ્ત બપોરે સાડા ચાર વાગ્યે આવી શકે છે જ્યારે સત્તાવાર કાર્યકારી દિવસ ચાલુ રહે છે. ઉનાળામાં સવારે ચાર વાગ્યા પહેલાં સૂર્ય ઊગે છે, કલાકો સુધી કોઈએ કંઈ કરવાનું નક્કી કર્યું નથી.

તેથી ઉત્તરપૂર્વે શાંતિથી પોતાનો સમય ઝોન બનાવ્યો અને ક્યારેય પૂછ્યું નહીં.

ચાના બગીચાનો સમય — *ચાઈ બગાન સમય — આસામમાં બ્રિટિશ ચા કંપનીઓ દ્વારા દિવસના વધુ દિવસના કામના કલાકો મેળવવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તે IST કરતાં એક કલાક આગળ સેટ કરેલ છે**. તે સંપૂર્ણપણે બિનસત્તાવાર છે, તે કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ટાઈમ ઝોન ડેટાબેઝમાં દેખાતું નથી, અને તે હજુ પણ ચાના વસાહતો પર દૈનિક ઉપયોગમાં છે. કામદારો જાગે છે, કામ કરે છે અને ઊંઘે છે તે ઘડિયાળ દ્વારા દેશ ઓળખતો નથી.

દલીલ ક્યારેય દૂર થઈ નથી. સંસદના બંને ગૃહોના સભ્યોએ સરકારને પૂછ્યું છે કે શું ભારત 2002 થી ઓછામાં ઓછા સોળ વખત બે ટાઇમ ઝોન અપનાવશે.

જાન્યુઆરી 2014 માં આસામ રાજ્યએ જાહેર કર્યું કે તે તેની ઘડિયાળોને એક કલાક આગળ બાગાન સમય તરફ લઈ રહ્યું છે. તેની કોઈ કાનૂની અસર થઈ નથી — સમય એ સંઘીય બાબત છે — અને કંઈ થયું નથી.

પછી ભારતના પોતાના અધિકૃત ટાઈમકીપરનું વજન થયું. CSIR નેશનલ ફિઝિકલ લેબોરેટરી એ વર્તમાન વિજ્ઞાનમાં એક અભ્યાસ પ્રકાશિત કર્યો હતો જેમાં તારણ કાઢ્યું હતું કે પશ્ચિમ બંગાળ-આસામ સરહદ પર સાંકડી સીમાંકન રેખા સાથે બે ઝોન તકનીકી રીતે શક્ય છે. નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ એડવાન્સ્ડ સ્ટડીઝના અગાઉના અભ્યાસમાં એવો અંદાજ છે કે ISTને અડધો કલાક આગળ વધારવાથી દર વર્ષે 2.7 બિલિયન કિલોવોટ-કલાક વીજળી બચી શકે છે.

વિરોધી દલીલ હંમેશા એક જ રહી છે: ભારતીય રેલ્વે એક જ ઘડિયાળ પર દરરોજ આશરે 13,000 ટ્રેનો દોડે છે, અને તેને વિભાજિત કરનાર વ્યક્તિ બનવા કોઈ ઈચ્છતું નથી.

તેથી ભારત એક ટાઈમ ઝોન રાખે છે - એકતા માટે પસંદ કરેલ, લોજિસ્ટિક્સ માટે રાખવામાં આવે છે - અને ચાના બગીચાઓમાં થોડા મિલિયન લોકો તેમના પોતાના દેશ કરતા એક કલાક આગળ દોડે છે.

દિલ્હી માં વાર્ષિક દિવસનો પ્રકાશ