Auckland

Wist je dat?

De man die de zomertijd uitvond, werd uitgelachen en hij wilde alleen maar motten vangen

Op 15 oktober 1895 stond een achtentwintigjarige klerk van het Wellington Post Office op voor de Wellington Philosophical Society en las een artikel met de titel Over seizoensmatige tijdaanpassing in landen ten zuiden van Latijns-Amerika. 30°.

Zijn naam was George Vernon Hudson. Hij was een entomoloog – een heel goede, die uiteindelijk de grootste insectencollectie van Nieuw-Zeeland zou samenstellen. Zijn baan op het postkantoor was ploegendienst, waardoor hij overdag op pad kon gaan om motten te zoeken. Maar in de zomer viel de schemering te vroeg in om bruikbaar te zijn na een normale werkdag.

Daarom stelde hij de voor de hand liggende oplossing voor: de klok tussen oktober en maart twee uur vooruit zetten, en daarna weer terug. Hij voerde aan dat het het verspilde vroege ochtendlicht zou gebruiken, 'het overmatige gebruik van kunstlicht dat momenteel de overhand heeft' zou verminderen en mensen 'een lange periode van vrije tijd bij daglicht zou geven ... voor cricket, tuinieren, fietsen of welke andere gewenste buitenactiviteit dan ook.'

Het Genootschap lachte hem uit.

Eén lid zei dat het uitgesloten is om een systeem te veranderen dat al duizenden jaren in gebruik is. Een ander vroeg, ogenschijnlijk sarcastisch, of klokken twee sets wijzers nodig hadden. Een derde noemde het idee volkomen onwetenschappelijk en onuitvoerbaar.

In de notulen staat het antwoord van Hudson vermeld: het speet hem dat het papier belachelijk werd gemaakt, hij had het bedoeld om praktisch te zijn, en het werd goedgekeurd door degenen die veel in de open lucht waren.

Toen ging hij terug naar zijn insecten.

De klok: hij had gelijk, en het duurde erg lang voordat het ertoe deed.

Hudson presenteerde in 1898 een tweede artikel. In Engeland kwam William Willett zelfstandig tot hetzelfde idee en publiceerde in 1907 The Waste of Daylight; hij stierf in 1915 zonder dat het werd aangenomen. Duitsland implementeerde het voor het eerst, in 1916, om steenkool te besparen in oorlogstijd – en binnen zes weken hadden een tiental landen een Duits bestuursbesluit gekopieerd.

Nieuw-Zeeland zelf keurde de zomertijdwet pas in 1927 goed, tweeëndertig jaar na Hudsons artikel. En toen het eindelijk zover was, kreeg hij één uur, niet de twee waar hij om had gevraagd.

In 1933 was hij de eerste ontvanger van de TK Sidey-medaille, gefinancierd met geld ingezameld om die wet te herdenken. Zijn overlijdensbericht in de annalen van de Royal Society telt ongeveer 1.700 woorden. Zomertijd wordt in de eerste 1.400 daarvan niet genoemd. Hij wordt daar terecht herinnerd als een man die insecten bestudeerde.

Ongeveer een derde van de wereldbevolking verstelt nog steeds twee keer per jaar de klok.

Auckland ligt op 175° oost, op UTC+12 – en verschuift elke zomer naar UTC+13, precies zoals Hudson had voorgesteld, in het land waar hem werd verteld dat dit niet mogelijk was. Nieuw-Zeeland was in 1868 het eerste land ter wereld dat officieel een standaard nationale tijd had aangenomen, en dat is misschien de reden waarom het ook de eerste plaats was waar iemand serieus over het verplaatsen ervan nadacht.

En vanwege de plaats op de aardbol is Auckland een van de eerste steden op aarde die elke nieuwe dag betreedt.

Dat maakt het een redelijke plek om te stoppen. Vijftig steden, vijftig ruzies over hoe laat het is – en degene waarmee de dag begint, is van een postbeambte die gewoon wat meer avondlicht wilde om naar motten te gaan kijken, en die te horen kreeg dat hij niet belachelijk moest doen.

Jaarlijks daglicht