Chatham Islands

Wist je dat?

Zeshonderd mensen hebben een tijdzone uitgevonden en het parlement heeft deze negenentwintig jaar later gelegaliseerd

In 1980 waren er nog vijf zwarte roodborstjes op Chatham Island in de wereld.

Niet vijfhonderd. Vijf. Allemaal op Little Mangere Island, een rots van vijftien hectare omringd door kliffen. Onder hen bevond zich precies één fokkend vrouwtje, gebandeerd en daarna bekend als Old Blue. De soort had geen andere toekomst.

Het was al enige tijd de zeldzaamste vogel ter wereld. In 1968 telden de natuurbeschermers er ongeveer dertig. In 1976 waren het er zeven, en het New Zealand Wildlife Service-team van Don Merton verplaatste ze naar het grotere Mangere-eiland – aflopende rotswanden met vogels in de hand – waar meer dan 100.000 bomen waren geplant om een ​​leefgebied te creëren. Er stierven er toch nog twee.

Wat de soort redde was een techniek. Eieren werden uit het nest gehaald en gekruist met katers op Chatham Island, die de kuikens grootbrachten, waardoor het roodborstje weer ging leggen. Het team duwde de eieren ook terug naar het midden van de nesten, omdat sommige vrouwtjes de gewoonte hadden ze op de rand te leggen waar ze uitrolden.

Old Blue werd dertien of veertien jaar oud – buitengewoon voor een roodborstje – en verdween in 1983 of 1984.

Er zijn nu ongeveer 350 roodborstjes, en ze stammen allemaal van haar af. In 2022 werd de soort op de downlist gezet van Bedreigd naar Kwetsbaar.

De Chathams herbergen dus grofweg 600 menselijke bewoners en 350 vogels die bestaan dankzij één vrouwtje dat veertig jaar geleden stierf. Het is een plaats waar zeer kleine aantallen de gewoonte hebben zich vast te houden – en dat is toevallig ook de manier waarop de eilanden aan hun tijdzone zijn gekomen.

Ongeveer 800 kilometer ten oosten van het Zuidereiland van Nieuw-Zeeland, ongeveer langs de 176e meridiaan ten westen, liggen de Chatham-eilanden. Permanente bevolking: ongeveer 600.

Ze hebben hun eigen tijdzone.

Chatham Standard Time is UTC+12:45 — vijfenveertig minuten later dan het vasteland van Nieuw-Zeeland. In de zomer wordt het UTC+13:45. Het is een van de slechts drie verschuivingen op aarde die eindigen op:45, de andere zijn Nepal op UTC+5:45 en een onofficiële zone rond Eucla in Australië.

De geschiedenis is het goede deel. De Standard Time Act 1945 zette de klok van Nieuw-Zeeland op UTC+12. De Chathams zetten de klok gewoon vijfenveertig minuten vooruit en gingen door. Er bestond geen wettelijke basis voor. Het was precies wat de eilanden deden.

Het Parlement haalde de achterstand in in 1974, toen de Tijdwet formeel de compensatie erkende die al bijna dertig jaar dagelijks in gebruik was.

Zeshonderd mensen bedachten een tijdzone door onderling overeenstemming te bereiken, en het land ratificeerde deze daarna.

De klok: de vijfenveertig minuten zijn niet willekeurig. UTC+12:45 komt overeen met een meridiaan op 168°45′ west. De Chathams bevinden zich op ongeveer 176°30′ west, waardoor de eilanden ongeveer een half uur voorlopen op hun eigen zon – dichterbij dan een zone van een heel uur in beide richtingen zou zijn gelukt.

Zelfs de klokveranderingen dragen de offset. De zomertijd op de Chathams begint op de laatste zondag van september om 2.45 uur en eindigt op de eerste zondag in april om 3.45 uur. De eilanden ronden nooit iets af.

En vanwege de plek waar ze zitten, behoren de Chathams tot de eerste bewoonde plekken op aarde die elke zonsopgang zien – ze strijden om die titel met Kiribati, Tonga en, sinds 2011, Samoa.

Zeshonderd mensen, vijfenveertig minuten, en een vaste plek vooraan op de Werelddag.

Jaarlijks daglicht