Biliyor Muydunuz?
Amsterdam Her Yıl Sudan On Beş Bin Bisiklet Çıkarıyor
Amsterdam'ın su yollarından çıkarılan en fazla bisiklet dalında bir Guinness rekoru var. Şehrin su idaresi Waternet, mavnaya monte bir vinçteki hidrolik kıskaçla yılda 12.000 ila 15.000 bisikleti kanallardan çıkarıyor.
İşin kendi adı var — fietsen vissen, yani "bisiklet balıkçılığı" — ve seyirlik bir etkinliğe dönüşmüş durumda. Kıskaç sular damlayarak kadrolar, gidonlar ve tekerleklerle yukarı çıkıyor, etrafta kalabalık toplanıyor, çıkan yük hurdaya gidiyor.
Bir fikir vermek gerekirse: Amsterdam'da 2015 itibarıyla yaklaşık 847.000 bisiklet vardı — şehrin nüfusundan fazla. 165 kanal, yaklaşık 100 kilometre su ve 1.000 civarında köprü var. Waternet'in dalgıç meslektaşları ayrıca yılda ortalama 35 araba ve 100 kişi çıkarıyor.
Bisikletlerin çoğu suya hırsızlık ya da vandalizmle giriyor. Ama hepsi öyle değil. 1930'larda Amsterdamlı komünistler faşistlerin bisikletlerini Prinsengracht'a atıyordu. Alman işgali sırasındaysa direniş liderleri, işgal kuvvetlerine kaptırmaktansa Amsterdamlıların kendi bisikletlerini kanallara atmasını istedi.
Bu da bizi saate getiriyor.
Saate gelince: 1908'de Hollanda parlamentosu, ülkenin tamamının yasal saatini Amsterdam'daki bir kilise kulesi olan Westertoren'deki ortalama güneş saati olarak tanımlayan bir yasa çıkardı. Yasa 1 Mayıs 1909'da yürürlüğe girdi: GMT artı on dokuz dakika 32,13 saniye. Virgülden sonraki 13 kanun metninde yazıyor. Koca bir ulus saatini tek bir çan kulesine göre, saniyenin yüzde biri hassasiyetinde kurdu.
1 Temmuz 1937'de bu, düzgün olsun diye yirmi dakikaya yuvarlandı.
16 Mayıs 1940'ta işgalci Alman kuvvetleri Hollanda saatlerini Berlin saatine ileri aldı.
Hollanda saatini bir daha geri almadı. 1945'teki kurtuluştan sonra ülke Orta Avrupa Saati'nde kaldı ve bugün hâlâ orada. Bisikletler işgalciye kalmasın diye kanallara atılmıştı ve bisikletler eninde sonunda sudan çıkarıldı. Saat çıkarılmadı.
Geriye tek bir iz kaldı. Başvuru niteliğindeki saat dilimi veritabanı, tarihsel dosyasında Europe/Amsterdam için hâlâ `0:19:32` yazan bir satır saklıyor; geçmiş tarihler doğru dönüştürülebilsin diye. Gezegenin bütün yazılımının bir yerinde, Hollandalı bir kilise kulesi hâlâ saat tutuyor.
Kaynaklar
- Guinness World Records, *Most bicycles recovered from waterways (city)* (12.000–15.000/yıl; 847.000 bisiklet; 35 araba ve 100 insan)
- DutchAmsterdam.nl (Waternet, Arie Beer röportajı; 165 kanal / 100 km)
- Wikipedia, *UTC+00:20* ve IANA tz veritabanı `Europe/Amsterdam` girdisi (0:19:32,13; 1 Temmuz 1937 yuvarlaması; 16 Mayıs 1940 işgal değişikliği)
- R.H. van Gent, *De wettelijke tijd in Nederland* (23 Temmuz 1908 tarihli yasa, Staatsblad 1908 no. 236, Westertoren)