Stockholm

Wist je dat?

Zweden heeft een dag uitgevonden die precies één keer heeft bestaan

Minder dan 1% van het Zweedse huishoudelijke afval gaat naar de stortplaats.

De rest wordt gerecycled, gecomposteerd of verbrand voor energie in de 33 of 34 afvalenergiecentrales van het land. Ongeveer de helft van het huishoudelijk afval wordt verbrand; de warmte voedt stadsverwarmingsnetwerken die ruim een ​​miljoen huizen verwarmen, en één centrale in Stockholm alleen al verwarmt er ongeveer 190.000 van. Het Zweedse recyclingpercentage is gestegen van ongeveer 38% in 1975 naar ongeveer 99% vandaag. De gemiddelde Zweed produceert nog steeds 467 kg afval per jaar.

Zweden importeert ook afval. Ergens tussen de 800.000 en 1,9 miljoen ton per jaar, uit Groot-Brittannië, Noorwegen, Ierland en Italië, die ongeveer $43 per ton betalen voor de dienst. Het levert Zweden ongeveer $100 miljoen per jaar** op. In 2016 maakte geïmporteerd afval 20 tot 25% uit van alles wat verbrand werd.

Dat brengt ons bij het interessante deel, want het verhaal dat iedereen hierover vertelt klopt niet.

Je zult voortdurend lezen dat Zweden geen afval meer heeft en afval van andere landen moet importeren om zijn fabrieken draaiende te houden. Het is een prachtig beeld en het is niet waar. Anna-Carin Gripwall van Avfall Sverige, de Zweedse vereniging voor afvalbeheer, vertelde The Independent in 2016 dat de fabrieken in plaats daarvan op biobrandstof zouden kunnen draaien – en bevestigde in december 2025 opnieuw aan Snopes dat dit nog steeds het geval is. Zwedenergy zegt hetzelfde.

Zweden importeert geen afval omdat het moet. Het importeert afval omdat andere landen ervoor betalen.

De klok: Zweden heeft vorm voor een beroemd feit dat ingewikkelder blijkt te zijn.

30 februari 1712 is de enige 30 februari in de geschiedenis, en het gebeurde hier. Maar het was geen vergissing – het was de correctie voor één fout. Zweden had besloten geleidelijk over te stappen op de Gregoriaanse kalender, waarbij veertig jaar lang elke schrikkeldag werd overgeslagen. Vervolgens werd het door een oorlog afgeleid en vergat het de 1704 en 1708 over te slaan, waardoor het alleen op de wereld terechtkwam op een kalender die niemand anders gebruikte.

Om zich terug te trekken moest het de dag teruggeven die het in 1700 had genomen. Omdat 1712 al een schrikkeljaar was, voegde het er een tweede aan toe. Het jaar duurde 367 dagen.

Twee Zweedse feiten die iedereen kent. Beide hebben een tweede blik nodig, en beide zijn daarna beter.

Toen de rest van Europa ruzie maakte over de Gregoriaanse kalender, kwam Zweden met wat klonk als een verstandig compromis. In plaats van tien dagen in één keer te schrappen, zou het geleidelijk verdwijnen: veertig jaar lang elke schrikkeldag overslaan, en rond 1740 zou de kalender stilletjes op één lijn zijn gekomen zonder dat iemand het merkte.

Zweden sloeg de schrikkeldag in 1700 zoals gepland over.

Toen begon de Grote Noordelijke Oorlog, en Zweden had andere dingen aan zijn hoofd, en vergat het 1704 over te slaan. Toen vergat het het opnieuw in 1708.

Het land bevond zich nu in een positie die geen enkel ander land in de geschiedenis ooit heeft ingenomen: één dag vóór op de Juliaanse kalender, tien dagen achter op de Gregoriaanse, en alleen op de wereld op een zelf bedachte kalender die niemand anders kon lezen.

In 1711 gaf koning Karel XII het op en beval een terugtocht naar de Juliaanse kalender. Om dat te doen moest Zweden de dag van 1700 terugzetten. Maar 1712 was al een schrikkeljaar en had dus al een 29 februari.

Daarom heeft Zweden er nog één toegevoegd.

30 februari 1712. Het was een vrijdag. Het jaar telde 367 dagen. Het is de enige 30 februari in de geschiedenis, en echte mensen hebben er gebruik van gemaakt: een stel genaamd Sven Hall en Ellna Jeppsdotter trouwde op die datum in Ystad en bracht de rest van hun leven door met het niet kunnen vieren van hun jubileum op de dag dat het gebeurde.

Zweden werd uiteindelijk Gregoriaans in 1753 en sprong van 17 februari rechtstreeks naar 1 maart. Het had drieënvijftig jaar geduurd, een oorlog, één onmogelijke datum en drie vorsten.

De klok: Stockholm bevindt zich op 59,3° noorderbreedte, wat de grootste daglichtzwaai op deze hele lijst oplevert. Rond midzomer krijgt de stad ongeveer achttien en een half uur daglicht. Rond de winterzonnewende wordt het ongeveer zes.

Er is iets passends aan het land dat het er niet over eens kon worden op welke dag het zich bevond, terwijl de dag zelf twaalf uur varieert. In Stockholm wordt de vraag "hoe lang duurt een dag?" heeft nooit een stabiel antwoord gehad, en een tijdje in het begin van de 18e eeuw ook niet "wat is de datum?"

Jaarlijks daglicht