Τρέχουσα τοπική ώρα: Αθήνα

Φως της ημέρας μέσα στο έτος: Αθήνα

Το γνωρίζατε;

Η Αθήνα κατέχει έναν υπολογιστή 2.000 ετών που κανείς δεν πρόσεξε για ένα χρόνο

Η Ελλάδα έχει περίπου 120 εκατομμύρια ελαιόδεντρα.

Ο πληθυσμός είναι περίπου 10,4 εκατομμύρια. Αυτό αντιστοιχεί σε έντεκα ή δώδεκα δέντρα ανά Έλληνα. Περίπου 450.000 οικογένειες εξαρτώνται από το ελαιόλαδο ως κύρια ή δευτερεύουσα πηγή εισοδήματος. Το ελαιόλαδο αντιπροσωπεύει περίπου το 9% της αξίας της συνολικής γεωργικής παραγωγής της χώρας, το 2–3% του συνόλου των εξαγωγών της και το 20% των εξαγωγών τροφίμων της.

Και τώρα η στατιστική που όλοι επαναλαμβάνουν — εδώ τα πράγματα γίνονται ενδιαφέροντα.

Θα διαβάσετε συνεχώς ότι οι Έλληνες καταναλώνουν περισσότερο ελαιόλαδο ανά άτομο από οποιονδήποτε άλλο στη Γη — συνήθως δίνεται ως 20 λίτρα το χρόνο, μερικές φορές 24. Περισσότερα από πέντε γαλόνια ο καθένας. Είναι ένα υπέροχο νούμερο και το συναντά κανείς παντού.

Το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου, ο φορέας που πράγματι τη μετρά, υπολόγισε την ελληνική κατά κεφαλήν κατανάλωση στα 9,3 κιλά στα στατιστικά του Μαρτίου 2025. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την υπολόγιζε στα 17,9 κιλά το 2011/12. Μια ελληνική εξειδικευμένη δημοσίευση για το ελαιόλαδο υπολογίζει λίγο πάνω από επτά λίτρα για το καλλιεργητικό έτος 2025–26 — δύο λίτρα λιγότερα από ό,τι δύο χρόνια νωρίτερα — και λέει ξεκάθαρα ότι οι Έλληνες ίσως να μην καταναλώνουν πλέον περισσότερο ελαιόλαδο ανά άτομο από οποιονδήποτε άλλον, ό,τι κι αν έκαναν στο παρελθόν.

Έτσι, η ειλικρινής εκδοχή είναι: η Ελλάδα είναι ακόμα πρώτη ή σχεδόν πρώτη, ο αριθμός πέφτει γρήγορα και το νούμερο σε ευρεία κυκλοφορία είναι περίπου δύο έως τρεις φορές το τρέχον μετρούμενο.

Για την κλίμακα, οι Αμερικανοί καταναλώνουν περίπου ένα λίτρο το χρόνο. Ακόμη και το ξεφουσκωμένο ελληνικό νούμερο είναι επταπλάσιο.

Η Αθήνα δεν είναι μια πόλη που βιάζεται να καταλήξει σε ένα τελικό νούμερο.

Το 1900, σφουγγαράδες από το νησί της Σύμης πήγαιναν στη Βόρεια Αφρική όταν μια καταιγίδα τους ανάγκασε να καταφύγουν στα Αντικύθηρα, μια βραχονησίδα ανάμεσα στην Κρήτη και την Πελοπόννησο. Κατέβηκαν για να κοιτάξουν τριγύρω και βρήκαν ένα ναυάγιο της ρωμαϊκής εποχής στα 45 περίπου μέτρα, διάσπαρτο με μπρούτζινα και μαρμάρινα αγάλματα.

Η ελληνική κυβέρνηση οργάνωσε ανέλκυση. Τον επόμενο χρόνο ανασύρθηκαν θεαματικά ευρήματα — ο Έφηβος των Αντικυθήρων, η Κεφαλή του Φιλοσόφου, αμφορείς, κοσμήματα, γυαλικά — και όλα πήγαν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα.

Ανασύρθηκε επίσης ένα διαβρωμένο κομμάτι μπρούντζου, περίπου στο μέγεθος ενός μεγάλου βιβλίου. Κανείς δεν το εξέτασε από κοντά. Έμεινε σε μια γωνιά του μουσείου.

Στις 17 Μαΐου 1902, ο αρχαιολόγος Βαλέριος Στάης παρατήρησε ότι το κομμάτι είχε στεγνώσει και ραγίσει και ότι μέσα του υπήρχε ένας οδοντωτός τροχός.

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων κατασκευάστηκε γύρω στο 150–100 π.Χ. Είναι μια χάλκινη αριθμομηχανή που λειτουργούσε με χειρολαβή, και είναι ο παλαιότερος γνωστός αναλογικός υπολογιστής στη Γη. Παρακολουθούσε τον ήλιο και τη σελήνη, αναπαρήγαγε την ακανόνιστη κίνηση της Σελήνης με ένα έκκεντρο γρανάζι και έναν πείρο, προέβλεπε ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις μέσω του κύκλου του Σάρος, ακολουθούσε το 19ετές Μετωνικό ημερολόγιο, έδειχνε τις θέσεις των πέντε πλανητών που ήταν γνωστοί στην αρχαιότητα και μετρούσε αντίστροφα τον τετραετή κύκλο των Πανελλήνιων αγώνων, ανάμεσά τους και των Ολυμπιακών.

Μόνο το ένα τρίτο περίπου σώζεται, τώρα σε 82 θραύσματα, συμπεριλαμβανομένων 30 διαβρωμένων γραναζιών. Το μεγαλύτερο γρανάζι είχε 223 δόντια, το καθένα λιμαρισμένο με το χέρι.

Τίποτα παρόμοιας μηχανικής πολυπλοκότητας δεν θα εμφανιζόταν πουθενά στη Γη για περίπου 1.400 χρόνια.

Και υπήρχε κάτι ακόμα μέσα. Όταν εφαρμόστηκε αξονική τομογραφία υψηλής ανάλυσης το 2005, αποκάλυψε χιλιάδες μικροσκοπικούς ελληνικούς χαρακτήρες χαραγμένους ανάμεσα στα γρανάζια — ένα εγχειρίδιο οδηγιών, γραμμένο στο μπρούτζο, αδιάβαστο για δύο χιλιάδες χρόνια.

Το ρολόι: αυτήν τη στιγμή χρησιμοποιείτε μια συσκευή που σας λέει την ώρα σε πόλεις σε όλο τον κόσμο, παρακολουθεί την ανατολή και τη δύση του ηλίου και ακολουθεί τη φάση της σελήνης.

Το ίδιο έκανε και αυτό. Ήταν φτιαγμένο από μπρούτζο, χωρούσε σε ένα ξύλινο κουτί, το γύριζες με ένα χερούλι και κατέβηκε με ένα εμπορικό πλοίο πριν από δύο χιλιάδες χρόνια και έμεινε στον βυθό ώσπου κάποιους σφουγγαράδες τους έπιασε η κακοκαιρία.