Τρέχουσα τοπική ώρα: Νήσοι Τσάταμ

Φως της ημέρας μέσα στο έτος: Νήσοι Τσάταμ

Το γνωρίζατε;

Εξακόσιοι άνθρωποι επινόησαν μια ζώνη ώρας και το κοινοβούλιο τη νομιμοποίησε είκοσι εννέα χρόνια αργότερα

Το 1980 είχαν απομείνει σε όλο τον κόσμο μόλις πέντε ζωντανοί μαύροι κοκκινολαίμηδες των νησιών Τσάταμ.

Όχι πεντακόσιοι. Πέντε. Όλοι στο νησάκι Λιτλ Μάνγκερε, έναν βράχο δεκαπέντε εκταρίων τριγυρισμένο από γκρεμούς. Ανάμεσά τους υπήρχε ακριβώς ένα αναπαραγωγικό θηλυκό, που δακτυλιώθηκε και έγινε γνωστό στη συνέχεια ως Όλντ Μπλου. Το είδος δεν είχε άλλο μέλλον.

Ήταν το πιο σπάνιο πουλί στον κόσμο για αρκετό καιρό. Οι φύλακες της άγριας ζωής μέτρησαν γύρω στους τριάντα το 1968. Μέχρι το 1976 ήταν επτά, και η ομάδα της Υπηρεσίας Άγριας Ζωής της Νέας Ζηλανδίας του Ντον Μέρτον τους μετέφερε στο μεγαλύτερο νησί Μάνγκερε — κατεβαίνοντας γκρεμούς με τα πουλιά στα χέρια — όπου είχαν φυτευτεί πάνω από 100.000 δέντρα για να δημιουργήσουν βιότοπο. Παρ' όλα αυτά, πέθαναν άλλοι δύο.

Αυτό που έσωσε το είδος ήταν μια τεχνική. Τα αυγά αφαιρούνταν από τη φωλιά και δίνονταν σε θετούς γονείς, αιγιθάλους (tomtits) των νησιών Τσάταμ, που μεγάλωναν τους νεοσσούς· έτσι ο κοκκινολαίμης γεννούσε ξανά. Η ομάδα έσπρωχνε επίσης τα αυγά πίσω στο κέντρο των φωλιών, επειδή μερικά θηλυκά είχαν τη συνήθεια να τα γεννούν στο χείλος, απ' όπου κυλούσαν έξω.

Η Όλντ Μπλου έζησε μέχρι τα δεκατρία ή τα δεκατέσσερα —ασυνήθιστο για κοκκινολαίμη— και εξαφανίστηκε το 1983 ή το 1984.

Τώρα υπάρχουν σχεδόν 400 μαύροι κοκκινολαίμηδες και όλοι τους κατάγονται από αυτήν. Το 2022 το είδος υποβαθμίστηκε από «Απειλούμενο» σε «Ευάλωτο».

Έτσι, τα νησιά Τσάταμ φιλοξενούν περίπου 600 ανθρώπους και σχεδόν 400 πουλιά που υπάρχουν εξαιτίας ενός θηλυκού που πέθανε στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Είναι ένα μέρος όπου πολύ μικροί αριθμοί έχουν τη συνήθεια να αντέχουν — και έτσι, κατά σύμπτωση, απέκτησαν τα νησιά και τη ζώνη ώρας τους.

Περίπου 800 χιλιόμετρα ανατολικά του Νότιου Νησιού της Νέας Ζηλανδίας, περίπου κατά μήκος του 176ου μεσημβρινού δυτικά, βρίσκονται τα νησιά Τσάταμ. Μόνιμος πληθυσμός: περίπου 600.

Έχουν τη δική τους ζώνη ώρας.

Η τυπική ώρα των Τσάταμ είναι UTC+12:45 — σαράντα πέντε λεπτά μπροστά από την ηπειρωτική Νέα Ζηλανδία. Το καλοκαίρι γίνεται UTC+13:45. Είναι μία από τις τρεις μόνο διαφορές ώρας στη Γη που τελειώνουν σε :45· οι άλλες είναι του Νεπάλ, UTC+5:45, και μια ανεπίσημη ζώνη γύρω από τη Γιούκλα στην Αυστραλία.

Το ωραίο είναι η ιστορία. Ο Νόμος για την τυπική ώρα του 1945 έθεσε το ρολόι της Νέας Ζηλανδίας σε UTC+12. Τα νησιά Τσάταμ απλά έβαλαν τα ρολόγια τους σαράντα πέντε λεπτά μπροστά από αυτό και συνέχισαν. Δεν υπήρχε νομική βάση για αυτό. Απλώς έτσι έκαναν τα νησιά.

Το Κοινοβούλιο ακολούθησε το 1974, όταν ο νόμος για την ώρα (Time Act) αναγνώρισε επίσημα τη διαφορά ώρας που ήταν ήδη σε καθημερινή χρήση για σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Εξακόσιοι άνθρωποι επινόησαν μια ζώνη ώρας συμφωνώντας μεταξύ τους και η χώρα την επικύρωσε στη συνέχεια.

Το ρολόι: τα σαράντα πέντε λεπτά δεν ακολουθούν τον ήλιο. Η UTC+12:45 αντιστοιχεί σε μεσημβρινό στις 168°45′ δυτικά. Τα νησιά Τσάταμ βρίσκονται περίπου στις 176°30′ δυτικά, κάτι που αφήνει τα νησιά περίπου μισή ώρα μπροστά από τον δικό τους ήλιο — η απλή UTC+12 θα ήταν πιο κοντά, περίπου ένα τέταρτο της ώρας πίσω του.

Ακόμη και οι αλλαγές ώρας κουβαλούν αυτά τα 45 λεπτά. Η θερινή ώρα στα νησιά Τσάταμ ξεκινά την τελευταία Κυριακή του Σεπτεμβρίου στις 2:45 π.μ. και τελειώνει την πρώτη Κυριακή του Απριλίου στις 3:45 π.μ. Τα νησιά δεν στρογγυλεύουν ποτέ τίποτα.

Και λόγω της θέσης τους, τα Τσάταμ είναι από τα πρώτα κατοικημένα μέρη στη Γη που βλέπουν κάθε ανατολή του ηλίου — ανταγωνίζονται για αυτόν τον τίτλο με το Κιριμπάτι, την Τόνγκα και, από το 2011, τη Σαμόα.

Εξακόσια άτομα, σαράντα πέντε λεπτά, και μια μόνιμη θέση στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας ημέρας.