Roma şu an saat kaç?

Roma yıllık gün ışığı süresi

Biliyor Muydunuz?

Roma On Günü Sildi, Avrupa 341 Yıl Tartıştı

Turistler her gün Trevi Çeşmesi'ne kabaca 3.000 euroluk bozuk para atıyor.

Yıllık toplamı 1,4 ile 1,6 milyon euro arasında. 2022'de Caritas Roma sudan çıkan 1,4 milyon euroyu saydı; 2023 rekor yıl oldu.

Tanesi ortalama otuz sent sayılırsa, günde 3.000 euro yaklaşık on bin madenî para demek — yılda 21 milyon civarı turist ağırlayan bir şehirde, her gün tek tek elle ve sol omzun üzerinden atılan paralar.

Paralar uzun saplı fırçalar ve emme hortumuyla toplanıyor, yakınlarında polis bekliyor; çünkü bir belediye yönetmeliğine göre madenî para suya değdiği anda belediye malı oluyor — bu da onu sudan çıkarmayı hırsızlık yapıyor. Gözaltılar rutin. Bir adam gazetecilere bunları toplamanın yıllardır mesleği olduğunu söylemiş.

2001'den beri para Caritas Roma'ya gidiyor; kurum bununla bir gıda bankası ve aşevi işletiyor, zor durumdaki ailelere destek veriyor. Bu, kurumun yıllık bütçesinin kabaca %15'i ve gönüllü sayıcılar sayesinde ayıklama masrafına giden kısım yalnızca %6.

Paralar dünyanın her para biriminden geliyor — euro, dolar, sterlin — ayrıştırılıp bozduruluyor. Aralarından gözlük, dinî madalyon ve bir çift takma diş de çıktığını Caritas bildirmiş.

Saate gelince: Bütün bunlar çok Roma işi, çünkü bu şehrin herkese ne sayacağını söyleme konusunda sabıkası var.

24 Şubat 1582'de Papa XIII. Gregory, Inter gravissimas — "en ciddi meseleler arasında" — adlı bir papalık fermanı yayımladı. Jülyen takvimi, Jül Sezar'dan beri yılın uzunluğunu sessizce yılda yaklaşık on bir dakika fazla hesaplıyordu; 325'teki İznik Konsili'nden beri biriken bu on bir dakika, ilkbahar ekinoksunu on gün kaydırmıştı. Paskalya kayıyordu.

Çözüm sertti. Hemen kabul eden ülkelerde 4 Ekim 1582 Perşembe'nin ardından 15 Ekim 1582 Cuma geldi. 5'inden 14'üne kadar olan günler hiç yaşanmadı. On tarih, bir kararnameyle insanlık tarihinden silindi.

Göze batmayan ama dâhiyane bir ayrıntı var: haftanın günleri döngüsüne dokunulmadı. Perşembeyi yine cuma izledi. Sadece rakamlar atladı. Kimse bir pazarını kaybetmedi.

Sonra Avrupa üç buçuk yüzyıl boyunca anlaşamadı.

Katolik devletler anında geçti — Papalık Devletleri, İspanya, Portekiz, Polonya-Litvanya. Fransa aralıkta izledi. Protestan ve Ortodoks ülkeler bir papanın çıkardığı takvimi reddetti. Britanya 1752'ye kadar direndi; o tarihte hata on bir güne çıkmıştı, dolayısıyla 2 Eylül Çarşamba'yı 14 Eylül Perşembe izledi. Rusya 1918'e kadar bekledi. Yunanistan 1923'e kadar — Roma'dan 341 yıl sonra.

Yüzyıllar boyunca sınırı geçtiğinizde tarih değişiyordu. 1627'de İngiliz kuvvetleri Île de Ré'ye 12 Temmuz'da çıktı ve Fransızlar onları 22 Temmuz'da bekliyordu. Aynı gün. İki taraf da perşembe olduğunda hemfikirdi.

Ve İsveç, muhteşem bir biçimde, geçişi kırk yıl boyunca her artık günü atlayarak kademeli yapmayı denedi. 1700'ü atladı, sonra 1704'te unuttu ve 1708'de yine unuttu — bu da İsveç'i Jülyen takviminin bir gün önünde, Gregoryen takviminin on gün gerisinde, dünyada tek başına kendine ait bir takvimde bıraktı.

Bunu Gregory'nin takviminde okuyorsunuz. Neredeyse herkes öyle. Reformun asıl başarısı on gün değildi — artık yıl kuralıydı: dörde bölünen yıllar artık yıldır; yüzyıl yılları ise yalnızca dört yüze bölünüyorsa. 1900'ün artık yıl olmayıp 2000'in olmasının sebebi bu.

O kural şu anda dünyadaki her telefonun, her sunucunun ve her saatin içinde sessizce çalışıyor — bu saat de dâhil. On altıncı yüzyıldan kalma, Paskalya tarihi için yapılmış papalık düzeltmesi hâlâ cebinizde hesap yapıyor.