Biliyor Muydunuz?
Pakistan Yaz Saatini Üç Kez Denedi, Üç Kez Vazgeçti
Pakistan yıl boyu UTC+5 kullanıyor ve 2009'dan beri böyle. Bu yalın cümle, başka türlüsünü denemeye yönelik, her biri çöken üç ayrı girişimi gizliyor.
2002. Saatler 7 Nisan'da ileri, 6 Ekim'de geri alındı; kabine kararının gerekçesi "gün ışığından azami ölçüde yararlanmak ve enerji tasarrufu sağlamak"tı. Tek yılın ardından uygulamadan kaldırıldı. Uygulama kamuoyunda tartışma ve direnişle karşılaşmıştı.
2008. Ağır bir enerji krizinin ortasında yeniden getirildi. Pakistan yaklaşık 4.000 megavatlık bir açıkla karşı karşıyaydı; sebeplerden biri nehir seviyeleri düşerken hidroelektrik üretiminin %50 çökmesiydi. Kentlerde günde sekiz ila on iki saat elektrik kesintisi yaşanıyordu. Saatler 1 Haziran'da ileri alındı; uygulama başlangıçta 31 Ağustos'a kadar sürecekti, sonra 1 Kasım'a uzatıldı — bu uzatma, yaz saatinin o yıl eylülde başlayan Ramazan boyunca kesintisiz sürmesi demekti.
2009. Bir deneme daha, 15 Nisan'dan 1 Kasım'a. Sonra hiçbir şey. Pakistan o günden beri saatlerini hiç değiştirmedi.
Mantık hep aynıydı ve kâğıt üzerinde hep sağlamdı: Pakistan'da elektrik talebi zirvesi akşam altı ile on arası, herkesin eve gelip ışıkları, vantilatörleri ve klimaları açtığı saatlerde. Saati ileri alırsanız bu talebin bir kısmını gün ışığına itersiniz. Bu deney üç kez yapıldı. Üç kez vazgeçildi.
Saate gelince: İşi gerçekten tuhaflaştıran ayrıntı şu.
Yaz saati dönemlerinde Pakistan UTC+5'ten UTC+6'ya geçiyordu. Hemen doğusundaki Hindistan ise UTC+5:30'u kullanıyor ve yaz saati hiç uygulamıyor.
Yani 2002, 2008 ve 2009'da birkaç ay boyunca Pakistan, doğusundaki ülkenin yarım saat önündeydi. Güneş önce Hindistan'a varıyordu, saate ise önce Pakistan varıyordu. 67° doğudaki Karaçi, kendi güneş saatinin kabaca bir buçuk saat önünde gidiyordu.
Ülke üç kez sabahın gün ışığından bir saati akşama ödünç almayı denedi. Üç kez geri verdi.
Kaynaklar
- Simple Wikipedia, *Time in Pakistan* (2002, 2008, 2009 tarihleri; Hindistan'ın yarım saat gerisinde kalması)
- Wikipedia, *Pakistan Standard Time* (2002: kamuoyunda tartışma ve direniş; aynı yıl bırakıldı)
- timeanddate.com, *Pakistan turns to daylight saving to address power crisis* (4.000 MW açık; hidroelektrikte %50 düşüş)
- timeanddate.com, *Pakistan Extends Daylight Saving Hours in 2008*
- GeneralBlue, *Pakistan Summer Time* (akşam 18:00–22:00 talep zirvesi; 8–12 saatlik kesintiler)