Biliyor Muydunuz?
176 Yıl Arayla Dört Rakam
1. Körfez Bölgesi 2025'te dünyanın yapay zekâ yatırımının %60'ını, işlemlerin %22'siyle aldı.
Crunchbase'in 2025 verilerine göre yapay zekâ şirketleri küresel olarak yaklaşık 211 milyar dolar risk sermayesi topladı — dünyada harcanan her iki risk sermayesi dolarından kabaca biri — ve bu bir önceki yıla göre %85 artış.
San Francisco Körfez Bölgesi bunun 126 milyar dolarını aldı: küresel toplamın %60'ı, üstelik işlemlerin yalnızca %22'siyle.
Asıl hikâye bu fark. San Francisco en çok işlemi yapmıyor. En büyüklerini yapıyor. Yıllık rakamı bölün: Körfez Bölgesi yapay zekâ şirketlerine hafta sonları dâhil her gün kabaca 345 milyon dolar akıyor.
2. O 126 milyar doların 113 milyarı 92 şirkete gitti.
Doksan iki. Bu, şirket başına ortalama yaklaşık 1,2 milyar dolar demek ve paranın kabaca %90'ının yüzden az alıcıya gittiği anlamına geliyor. Bölge içinde bütün girişim sermayesinin %81'i yapay zekâya gitti — tek yılda on bir puanlık artış.
Farklı bir kaynaktan ölçek için: Carta'nın Temmuz 2025 – Haziran 2026 ekosistem verisi, kendi platformundaki bütün girişim sermayesinin %41,3'ünü Körfez Bölgesi'nin aldığını gösteriyor; New York %18,0, Boston %8,7. Yani bütün New York ekosisteminin iki katından da epey fazlası.
3. Şehrin kesintisiz çalışan en eski işletmesi bir maya kavanozu.
Boudin Bakery 1849'da, Altına Hücum sırasında kuruldu. "Ana mayası" — kırk dokuzculardan birinden geldiğine inanılan canlı bir yabani maya kültürü — o günden beri her somunda kullanılıyor; 175 yılı aşkın süredir. 1906 depreminden ve yangınından kurtuldu ve hâlâ Fisherman's Wharf'taki binada.
4. Ve kablolu tramvaylar 1873'ten beri aynı fikirle çalışıyor.
Halat üreticisi Andrew Hallidie, ıslak bir yokuşta bir at takımının ayağının kaydığını ve yüklü arabayı da beraberinde aşağı sürüklediğini gördü. Bir alternatif geliştirdi: motoru olmayan, caddenin altında sürekli dönen bir kabloyu kavrayan arabalar. 1873'te test etti. İlke hiç değişmedi.
Saate gelince: San Francisco yaklaşık 122° batıda, 120. meridyen için kurulmuş Pasifik Saati'nde bulunuyor — bu da şehri kendi güneş öğlesinin kabaca on dakika içinde bırakıyor. Bu sitedeki daha iyi hizalanmış şehirlerden biri.
Yani: San Francisco'da çalışan en eski iki teknoloji bir maya kültürü ve hareket eden bir çelik halat; ikisi de birbirinden çeyrek yüzyıldan az arayla doğmuş. En yeni sanayi ise 2025'te günde üçte bir milyar dolar hareket ettirdi — çoğu, bugünkü ana maya çoktan yüz yaşındayken henüz var olmayan şirketlere.
Kaynaklar
- Crunchbase 2025 AI Funding Report, The AI Economy ve TheLetterTwo üzerinden (küresel 211 milyar dolar, tüm girişim sermayesinin yaklaşık yarısı, 2024'e göre %85 artış; Körfez Bölgesi 126 milyar dolar = küresel yapay zekâ fonlamasının %60'ı, işlemlerin %22'si; 126 milyarın 113 milyarının 100 milyon dolar üzeri tur yapan 92 şirkete gitmesi; bölge içinde girişim sermayesinin %81'inin yapay zekâya gitmesi, 11 puanlık artış)
- SeedScope (ABD'nin küresel yapay zekâ fonlamasının %79'unu alması)
- Carta Startup Ecosystem Leaderboard, SaaStr üzerinden (Temmuz 2025 – Haziran 2026: 124 milyar doların %41,3'ü Körfez Bölgesi, New York %18,0, Boston %8,7)
- Boudin Bakery, *Our History* ve San Francisco Travel (1849 kuruluşu; ana mayanın kırk dokuzculardan gelmesi; şehrin kesintisiz çalışan en eski işletmesi; 1906 depreminden kurtarılması; ana mayanın bugün Fisherman's Wharf'ta olması)
- SFMTA, *Cable Car History* ve Wikipedia, *Andrew Smith Hallidie* (Hallidie'nin 1869'da ıslak, dik bir sokakta atların kaydığını görmesi; 2 Ağustos 1873'te Clay Street'te ilk deneme sürüşü; sokağın altında kesintisiz dönen kablo)
- Boylam hesabı: San Francisco 122,4°B, Pasifik Saati meridyeni 120°B → ~10 dakika